Reisverhaal «couscous aux oignons»

Mali | Mali | 0 Reacties 24 December 2010 - Laatste Aanpassing 19 December 2012

Doet hij het of doet hij het niet? Yes he can! Deze TGV spoort zich als enige antiloop van het treinrijk een weg doorheen de sneeuw en brengt me naar Parijs, alle andere internationale treinen in België blijven op stal omwille van hevige sneeuwval. Ik ben een gelukzak.

De eerste vlucht brengt me tot in Algiers, waar het wit heeft plaats gemaakt voor groen. Zo ver ik kan kijken vanuit deze Transitzone. Het groen wordt doorprikt door even felgekleurde gewaden, al dan niet kijkend in de richting van Mekka voor het gebed. Het is een tijd geleden dat ik alleen op reis ging maar ik voel meteen dat dit een juiste beslissing was. Ik geniet en voel me op een vreemde manier verbonden met deze zwarte parels. Mijn zintuigen staan op scherp. Zo ook mijn fototoestel.

In het toilet legt een lieve oudere dame haar vingers naast mijn oog en vraagt me of ik Spaanse ben. “Tres jolies yeux” zegt ze. Ik neem haar vast en streel over haar zachte hand. Ik bedank haar met de universele taal van gebaren. Alleen ten zuiden van Spanje vind ik mijn ogen soms ook een beetje speciaal.

Een doel voor ogen, Maïka in Mali opzoeken en de Dogonvallei bezoeken, voor de rest complete overgave.

Dat je als gast in een andere cultuur bijna niet anders kan dan je over te geven aan het andere ritme en tijd, wordt hilarisch duidelijk tijdens het inchecken. Een tumult van je welste. Bamako, here we come! Ik ben een stille toeschouwer en geniet van dit heerlijke schouwspel en de ambiance op het vliegtuig. Niemand zit op z'n genummerde plaats in het vliegtuig. De enkele lichtneurotische mensen aan boord - onder hen geen enkele Afrikaan - wil kost wat kost het zitje dat op hun boarding pass staat. Chaos, complete chaos. Ik vind het heerlijk en besef dat ik Afrika wel heel erg gemist heb. Ondertussen drie jaar geleden, tijd om terug te keren. 

De eerste dag verblijf ik in Bamako bij Maïka, met wie ik samen in Mechelen gestudeerd heb.  Een bezoek aan de NGO maakt veel duidelijk over de werking van het project.

Op het menu staat 'Mafé' en dat brengt me in no time terug naar het lesgeven  in Gambia en Senegal, lijkt als gister. Rijst met pindasaus, goed om terug te zijn. Ik zat vandaag op de moto, wat me ook terugbrengt naar Gambia, reed opnieuw door het rode stof en voelde me ongelooflijk vrij.

Joyeux Noël! Een zwarte kerstman, 't is eens iets anders. Het is een geweldig zicht (zie foto's). Ik dacht te kunnen ontsnappen aan al die kerstgekte maar dat was buiten deze fantastische lokale kerstman gerekend. Wat later kreeg ik telefoon van Yaya, dat doet m'n Gambiaanse vriend elk jaar op Kerstmis. Hij schrikt wat als ik vertel dat ik in Mali zit. Als je in Mali bent, waarom kom je me dan niet opzoeken in Gambia?? Hmm. Een gevoel van heimwee en ook wel wat schuld overspoelt me. Heel even denk ik eraan om de bus te nemen naar Kaolac in Senegal om dan naar the Smiling Coast verder te reizen. Maar nieuwe horizonnen vragen om verkend te worden. Veel tijd om verder te dagdromen en kerstballen in een baobabboom te hangen, heb ik niet.  Vandaag trek ik verder naar de Dogon vallei.

Ik sluit me aan bij een franstalige groep en kan met hen een jeep delen. Weeral geluk. Alleen een jeep regelen is way over my budget. Ik onmoet nauwelijks of geen andere toeristen maar deze groep gaat gelukkig dezelfde kant uit.  Allassane, de gids is de max. Doorgeven aan kriskras.

 

De Dogon vallei zie ik als een hoogtepunt van mijn reis doorheen Mali. De Dogon is geen Islamitisch volk maar eerder een animistische religie die bol staat van mythologieën en culten  Het is nog één van de weinige gebieden in West-Afrika waar de bewoners de cultuur hebben weten te behouden zoals het eeuwen geleden ook al was. Tot op vandaag leven de mensen hier nog volgend de tradities van hun verre voorouders. Dit ligt deels ook aan de geïsoleerde ligging, het gebied is nog steeds afgesloten van elektriciteit, stromend water en wegen. Vandaar dat een 4x4 de enige manier van transport is door de vallei. Die is trouwens schitterend gesitueerd, parallel lans een hoge falaise, rotsmuur. Die verbindt twee plateaus van verschillende hoogte met elkaar.

De cultuur van het Dogon volk is hard en complex. Voor een buitenstaander is het bijna niet te begrijpen en soms moeilijk te waarderen. Zo worden jonge meisjes nog steeds besneden, ondanks het verbod van de Malinese regering.

 

Een gids begeleidt me tijdens een wandeltocht en introduceert me in de geschiedenis, mythen en cultuur van de Dogon. Hij vertelt meer over 'mannelijke’ en ‘vrouwelijke’ graanschuren, over dorpsoudsten, over rotsgraven, offerplaatsen en over het mysterieuze volk, de Tellem.

Als ik hem vraag voor wat deze afgelegen kleine donkere 'hut' (= eufemisme!) dient, dan zegt hij dat dat een 'verblijf' is voor de vrouwen die hun maandstonden hebben. Die worden daar nog steeds een week in ondergebracht, want, ze is dan onrein.. Een andere vrouw die al in haar menopauze is, brengt haar dan dagelijks eten.

Ik kan er niet bij en zwijg wijselijk... want sinds deze morgen heb ik ook mijn maandstonden – in de dogonvallei, of all places! Ik wil geen week in de hut en zet de tocht verder. Ik gniffel toch stiekem als ik hem achteraf de hand schud.


Vannacht slapen de gids en ik in een campement. We worden getrakteerd op een prachtige sterrenhemel, zo eentje waarbij je zegt ''t leven is een cadeau.' Ik ben dankbaar. Stiekem wacht ik op die vallende ster!

Ik deel mijn erg kleine hut met de gids en vind het een beetje vreemd eigenlijk. De gids had ook een Malinees pintje teveel op en voor het eerst voel ik me niet helemaal op mijn gemak. Rits van mijn slaapzak hoog dicht getrokken. Mijn moeder verklaart me gek als ze dit hoort. Haar dochter alleen naar Mali, er zijn weinig dingen waarvan ze nog schrikt maar deze situatie zou ze toch niet helemaal ok vinden denk ik. En mijn zus al helemaal niet.

Ik volg de gekko op de muur een tijd lang met mijn ogen, later in gedachten en val dan toch in slaap.

Het gezang dat het dorp oproept tot het gebed, wekt ons. Ik kruip vanonder m'n klamboe en daal af via een uit een boomstam gehouwen trap. Tijdens de koele uren van de ochtend profiteren Laya en ik ervan om de meeste kilometers te maken. Op meer dan twaalf moet je voor de lunch echter niet rekenen.

De tweede dag van de trekking verandert het zanderige spoor in een pad dat bezaaid is met grote keien en me een helling op leidt waar we verdwijnen in een spectaculaire kloof met een heel hoog Indiana Jones gehalte. De daar altijd heersende wind koelt me aangenaam af. Uit modder en leem opgetrokken huisjes maken er plaats voor met zandsteen gebouwde woningen. De uitgestrekte, droge gebieden waar we doorheen trekken veranderen hier en daar in groene, frisse, met overvloedig water geïrrigeerde uienvelden. Qu'est ce qu'on mange? Couscous aux oignons!

Vaak, maar niet altijd, lopen we over een vlak, stoffig pad met hier en daar wat mul zand. We passeren Dogondorpen met prachtige lemen moskeeën.

Een jonge Dogon met zin voor zaken wil me tot bij de moskee of een textielatelier leiden. Net voor de bijna ondraaglijke hitte begint houden we halt in een campement. Als de zon een beetje van haar kracht verliest trekken we verder.

 

 

De middagtocht beslaat meestal niet meer dan een vijftal kilometer. Ik hang mijn muskietennet aan de waslijn op het platte dak van een gastfamilie die een centje bijverdient door hun compound als campement voor trekkers aan te bieden. Vannacht geen te kleine hut en ook geen bed om te delen. Na de grootste hitte beklimmen we nog een stuk van de steile rotswand. Hier bezoek ik verlaten Dogon dorpen en krijg ik een beter zicht op de hoger gelegen grotten van de lang verdwenen Tellem. Ik volg de aanwijzingen van de gids en ben gewaarschuwd: geen verboden weg inslaan, want dan maak je de boze geesten wakker! In dit animistische dorp zijn veel taboes. De guina’s, huizen van de priesters, zijn prachtig versierd met offerplaatsen en skeletten van dieren. Tijdens deze wandeltocht geniet ik van de uitzichten op de savanne en de prachtige rozerode canyon, waar ik, op weg naar Begnimato, doorheen loop. Het dorpje Benigmato ligt op het plateau en biedt een adembenemend uitzicht op de grillig gevormde rotsen en zandduinen. De soundtrack bij dit alles bestaat uit balkende ezels, kukelende hanen, mekkerende geiten en lachende kinderen. 's avonds een stukje schaap en een sterrenhemel om u tegen te zeggen. Dogonvallei - I'll be back.


De volgende twee dagen trek ik op met Dany, een Fransman. Het klikt, we willen dezelfde kant uit en kunnen zo wat goedkoper vervoer regelen. Ik kan het bijzonder goed met hem vinden en heb al gauw een klein vermoeden dat hij homo is. Ik voel me direct op m'n gemak bij hem in de buurt, zoals bij al mijn heerlijke homovrienden. Hij is zo één van die mannen die het direct ziet wanneer je als vrouw naar de kapper bent geweest, attent is en als een echte gentleman je als eerste laat bestellen in het restaurant, ja.. zelfs de deur voor je open houdt. En toch avontuurlijk en… very good looking. Jammer dat hij homo is. We kletsen honderduit en ik vind het heerlijk om weer eens Frans te praten. Z'n blik op m'n billen was ongegeneerd, ik geef hem een kwinkslag en hij zegt dat dit deels is waarom hij het heerlijk vindt om homo te zijn, kijken mag en aankomen hoeft niet. What can I say?

We gaan lekker eten, wisselen nog wat reistips uit en voor ik het besef is het alweer tijd om afscheid te nemen. Het was bijzonder fijn maar ben toch blij om nu weer alleen verder te reizen.  Mensen geloven het niet altijd maar ik ben graag alleen.  Rust. Onderweg zijn, genieten, nadenken. Ca fait du bien. Goeie vrienden die me wat beter kennen, weten wel dat ik de dingen graag rustig aanschouw. 

Ik wil schrijven, alles neerpennen, woorden zoeken waarbij ik later weer kan verder dromen, woorden die alles uitspuwen op papier en zo al deels hun magie laten verdwijnen... Zo ook met foto's. Ik schiet honderduit en dacht al zo vaak 'waauw, kan niet wachten om op pc te zien' maar heel bewust laat ik mijn camera ook in de rugzak en schiet ik met het blote oog, sla ik op op de interne harde schijf om nooit meer kwijt te raken en zo ten volle te kunnen genieten van dat moment – niet achter de camera.

 “A picture can never catch the true spirit of the moment... it merely reminds us of the beauty, the reality and the light around us.”

 

Nog zo een moment dat op mijn netvlies staat gebrand is bij het ochtendgloren in Djenné: het ochtendleven moet nog op gang komen maar terwijl ik me om 5h45 met mijn rugzak een weg baan naar de gare routière, kruis ik in het schemerdonker heel wat mannen die op terugweg zijn van de grote moskee en het ochtendgebed, gesluierd in prachtige gewaden. In het schemerdonker komen ze op mij af en beslis ik om dit prachtige filmische moment nooit meer te vergeten.

Ik was serieus onder de indruk van de moskee in Djenne en de markt, terecht op de Unesco werelderfgoedlijst. De lemen constructie spreekt tot ieders verbeelding.

 

Ik reis verder naar Mopti en ontmoet Bougoudou. Hij trakteert me op een boottochtje op de Niger in een zalige pinasse, waarna ik besluit om te trakteren in de lokale eettent. Ik boek een nacht in het Viaviahostel maar geen kamers meer, het wordt een tentje op het dak. Lang geleden dat ik in een tent sliep. Morgen om 6h pile vertrek met de bus naar Mopti. O ja, vandaag viel onverwachts een tampon uit mijn tas, daar aan de bushalte tussen heel wat volk. Bougoudou zag het liggen en riep het op. Ik wist niet waar gekeken. “ T’as perdu quelque chose. C’est quoui ca? Un bonbon?” Hmm. Pokerface.

 

6H pile blijkt toch niet zo 'pile' te zijn maar wat geeft het, om 7h 15 vertrekken we. Ik heb geen zitje meer kunnen bemachtigen maar zit op een waterbidon in het midden van het gangpad. Ik hoop dat dit goed komt met mijn reisziekte. Ben de enige toerist op heel deze bus en voel me echt IN het moment, hier en nu. Zalig. Na een uur rijden krijg ik de beste plaats op de bus van een vriendelijke man die lijkt op Morgan Freeman. Tegenspreken en zeggen dat het wel ok is, heeft geen zin. “Het hoort niet om als vrouw op die bidon te zitten, ga daar zitten en zwijg.” Euch. Ok. Later die dag zou die vriendelijke man bijna nog even op de vuist gaan met een andere passagier. De busrit was vol van avontuur, was er ook getuige van echte chickfight.

Ze was als een fotomodel, groot, slank en ongelooflijk mooi. Het geel van haar rok en nauwaansluitende blouse, net als het geel van haar hoofddoek was fantastisch mooi bij haar ebbenhouten huid. Zo iemand adembenemend mooi lokt jaloezie uit blijkt, de vrouwelijke medereizigers hadden het duidelijk niet zo begrepen op haar. Toen ze ook nog eens het tijdschrift 'Elle' bovenhaalde, bleek het helemaal duidelijk. Ik ben er zeker van dat ze ergens als model werkt in Europa of Amerika. Dat moment op de bus vond ik het écht jammer dat ik gaan bambara spreek. Helemaal hilarisch was toen de Morgan Freeman van de bus de reclame van Etam lingerie in haar magazine vakkundig bestudeerde.

 

Het was een zalige, very local maar ook vermoeiende lange bustrip. Van die momenten die je niet meer wil vergeten. Ik wil zo graag fotograferen op deze bus en het vastleggen maar ik beslis om dat niet te doen, voel me nu dichtbij en mijn camera uit de tas halen en zou een enorme kloof slaan, me helemaal naar 'de andere kant' brengen. Gewoon genieten en er ZIJN.  Een ander hoogtepunt van deze bustrip was toen ik zwaar onder mijn voeten kreeg omwille van het niet delen van een koek. What was I thinking? Vanaf nu heb ik mijn les geleerd.

Iedereen rond mij was wat half aan het indommelen, wou zeker niet te veel lawaai maken en ook zo onopvallend mogelijk mijn droge 'nice' biscuits uithalen (bracht me ook terug naar Gambia, ik overleefde daar op nice cookies) maar dat was buiten Ali gerekend. “Tu fais qoui? Manger tout seul?? Il faut partager! 't Es un vrai Européen toi” Waarna ik prompt een stuk geroosterd schapenvlees in m'n hand geduwd kreeg en dat iets later glimlachend achter m'n kiezen had. Nice cookies voor heel de bus en dat is nu net wat me blij maakt.

Geluk is er om te delen.

Waar ik in Gambia ook op overleefde, was tapa lapa (stokbrood) met mayonaise en een ei. Pure nostalgie maar deze hier kwam wel wat zwaar aan na de bustrip.

 

In Mopti heb ik mezelf voor deze laatste nacht getrakteerd op een hotelletje met zwembad. Sunshine baby! Voor we terugkeren naar 3 maanden winter, nog even vitamine C opslaan. Ik smijt me op het kingsize bed en val onmiddellijk in slaap. Pure verwennerij. Boottocht geregeld voor straks met Petit vieux, een zeer spontane jonge gast die ik daarnet leerde kennen op de markt. Na mijn dutje zet ik een muziekje op, dans voor de spiegel in deze hotelkamer die baadt in het ochtendlicht en neem een heerlijke douche met warm water (ik ben verwonderd en ben daar blij om). Het oog wil ook wat en na enkele dagen brousse is dat geen overbodige luxe.

Terug naar buiten, de weg op. Attayah op de lokale craftmarket, vlakbij de rivier. Dit is op en top Gambia, ik bedoel West-Afrika. Petit Vieux is grappig, nadat ik hem vertel van de oliebol die ik daarnet at langs de kant van de weg en die nu zwaar op mijn maag ligt, vraagt hij plagend in mijn oor: “Alors, c'est le diarrhée?' Hilarisch.

Er rest me nu enkel nog het verhaal over die knappe Libanese hotelbaas en dat zwembad maar dat is voor de volgende keer, beloofd ;)

 

 

 

 

 

 

 

 

Fotoalbums van Mali

Mali (60)

30 December 2009 | Mali | Mali | Laatste Aanpassing 30 Oktober 2012

  • 17353 235044647772 1145625 n
  • 17353 235044032772 4192911 n
  • 17353 235043632772 7011685 n
  • 17353 235044657772 5519980 n

 

Plaats een Reactie

 

      
This site is only viewable in landscape mode !
Session Tracking